Tat Bozukluğu
Tat Bozukluğu
Tat, genel anlamda ağız içerisinde eriyik haldeki stimulusları fark etme ve tanıma anlamına gelmektedir.Tat duyusu kimyasal bir olaydır ve kişinin hayat kalitesinde önemli bir rol oynar.
Tat alma duyusu; reseptör hücreler, destek/bazal hücreler ve sinir liflerinden oluşan tat tomurcukları tarafından algılanır
Dil üzerinde bulunan tat tomurcukları çeşitli papillalar içerisinde yerleşmişlerdir.Dört çeşit papilla vardır:
1. Papilla fungiformis:
Dilin ön kısmında yüksek yoğunlukta bulunur.Bir veya birkaç tat tomurcuğu içerir.
2. Papilla foliata:
Dilin kenarlarında yerleşmiştir. Yaklaşık 1300 tat tomurcuğu içerir.Ekşi tada daha duyarlıdır.
3. Papilla sirkumvallata:
Sulkus terminalisin hemen önünde yerleşmiş, 8-12 adet papilladır. Yaklaşık 2400 tat tomurcuğu içerir.Acı ve ekşi tattan sorumludur.
4. Papilla filiformis:
Tüm dil sırtına yayılmış keratinize strüktürlerdir ve tat alma fonksiyonları yoktur.
Tat Alma Fizyolojisi
Tat algısı ile ilgili çok klasik bilgi dilin belli bölgelerinin belli tatlara duyarlı olmasıdır.
Buna göre dilin ucu tatlı ve tuzlu duyulara, yan bölgeler ekşi duyulara ve arka bölge ise acı duyulara duyarlıdır.
Bu ana tatların karışımları ile yiyeceklerin esansları ortaya çıkmaktadır. Ne yediğimizi algılarımızla ortaya koymaktayız. Çoğu yemek tadını almamızda koku hissi de yardımcı olmaktadır. Eğer yemek yenilirken burun kapatılırsa, yiyeceğin tadı tam olarak alınamaz. Bu yiyeceklerin tadının aynı zamanda koku olarak algılanmasından kaynaklanmaktadır.
Koku ve tat hücreleri sinir sistemimizin yenilenen tek sinis hücreleridir.
Tat Bozuklukları
Tat bozuklukları genelde sanıldığından daha sıktır ve nadiren tek başına rastlanır. Tat duyusunun azalması genellikle birlikte görülen koku disfonksiyonuna bağlı olabilir.
Direkt veya indirekt travmatik, enflamatuar, viral ve iatrojenik nedenlerin dışında, nöral lezyonlar, ilaçlar, endokrin hastalıkları ve bazı vitamin yetmezliklerinde de görülebilir. Koku bozukluklarında olduğu gibi tat bozuklukları da iletimsel veya sensörinöral bozukluklar olarak sınıflandırılır.
Tat Bozukluğu Sebepleri
Tat duyusunun en iyi olduğu yaşlar 30-60 arasıdır. 60 yaşından sonra bu duyu giderek azalmaya başlamaktadır. Kadınlarda tat alma duyusu erkeklere oranla daha hassastır. Tat bozukluğunun sebepleri aşağıdaki gibidir:
- Bazı bireyler doğuştan tatları az algılamaktadır.
- Dişle ilgili sorunlar
- Sigara / alkol kullanımı
- Kafa travması
- Radyoterapi
- İlaçlar
- Diyet
- Nörolojik hastalıklar
Tat Bozukluğunun Tanısı nedir?
Tat bozukluğunun tanısı, bilindik bazı tatların hastaya tattırılmasını ve doğrulanmasını içeren bir test uygulanması ile olmaktadır. Aynı zamanda elektriksel bir takım yöntemlerle de bireyin tat duyusu denetlenebilmektedir.
