Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
Orta Kulak Nedir?
Orta kulak, kulak zarının iç kısmındadır. İçerisinde kulak zarı ile orta kulak arasındaki bağlantıyı sağlayan çekiç, örs ve üzengi kemikleri bulunur. Orta kulak geniz boşluğuna açılan dar bir geçit yoluyla boğazın arka kısmına bağlanır. Bu boruya östaki borusu denir. Östaki borusunun hava hücreleriyle bağlantısı vardır. Bu yüzden orta kulağa hava geçişini sağlamakla ve hava basıncını dengelemekle görevlidir.
Orta Kulak iltihabının nedenleri nelerdir?
- Virüs veya bakteriler
- Alerji
- Sigara içilen ortamlarda bulunulması
- Geniz eti
- Soğuk algınlığı
Orta Kulak İltihabı akut, kronik ve seröz olmak üzere üçe ayrılır.
Akut İltihap:
Virüs veya bakterilerin neden olduğu kısa süreli iltihaplanmadır. Soğuk algınlığı, boğaz enfeksiyonu veya üst solunum yolları enfeksiyonu gibi rahatsızlıklar yüzünden östaki borusunun şişip kapanması sonucu bakterilerin orta kulakta birikip çoğalmasıyla meydana gelir. Çocuklarda çok sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun nedeni çocuklarda östaki borusunun yatay bir şekilde ve kısa olmasından kaynaklanmaktadır. Bu yüzden bakterilerin orta kulağa geçişi kolaylaşır. Çocukların büyük bölümü 5 yaşına kadar bu enfeksiyona bir kaç defa yakalanmaktadır.
Akut iltihap; kulak ağrısı, ateş, kulakta dolgunluk, kulak zarında delinme ve iltihabın dışarı akması gibi şikayetlere neden olur.
Tedavisinde antibiyotikler, ağrı kesiciler, burun açısı ya da östaki borusunun havalanmasını sağlayan spreyler kullanılır.
Kronik iltihap:
Uzun süren ve zaman zaman tekrarlayan bir rahatsızlıktır. Kulak zarındaki deliğin kalıcı olması, enfeksiyonun zaman zaman alevlenmesi ya da kolesteatom adı verilen bir çeşit dış kulak yolu cildinin orta kulağa erişerek kitle oluşturmasının orta kulakta zedelenme oluşturması gibi olumsuzluklara yol açar.
Altı ayda 3 defadan fazla orta kulak iltihabı geçirilmesi hastalığın kronikleştiğini göstermektedir. Genellikle (sinüzit, geniz eti, yarık damak gibi hastalıkların olduğunu düşündürür. Kronik orta kulak iltihaplarında tanı koymak için bazı tetkikler gerekebilir. Bunun için işitme testleri yapılır ve işitme kaybının derecesi belirlenir.
Seröz İltihap:
İltihabi olmayan yapışkan bir sıvı birikiminin neden olduğu orta kulak sorunu ise Seröz Otit olarak adlandırılır. Orta kulaktaki basınç arttığı durumlarda basınç ölçümü yapılır. Bilgisayarlı tomografi, film çekimi hastalığın şiddetini ve ameliyat durumunu belirlemek için kullanılır.
Orta Kulak İltihabının Belirtileri Nelerdir?
- Kulakta ağrı
- İşitme azlığı
- Ateş
- Basınç artışı sonucu kulakta dolgunluk
- Bazı durumlarda beslenme zorluğu
- Baş dönmesi
- Kulak akıntısı
Orta Kulak İltihabının Tanısı Nasıl Konur?
KBB uzmanı, otoskop adı verilen bir aletle kulak zarına yaptığı muayene sonrası orta kulak iltihabının tanısını koyabilir. Orta kulak iltihabının tipine göre değişen belirtiler görülür. Bakteri sonucu oluşmuş iltihap varsa kulak zarı kızarmıştır ve şişmiştir. Kulak zarı bazı vakalarda deliktir ve akıntı görülebilir. Gerekirse bu akıntının kültürü yapılır. Bakterinin neden olmadığı, östaki borusunun tıkanması sonucu oluşan iltihapta, zar içe doğru çökmüş bir haldedir.
Orta Kulak İltihabının Tedavisi Nasıldır?
Tedavinin şekli orta kulaktaki iltihabın akut, kronik ya da seröz olmasına göre değişmektedir.
Akut iltihabın tedavisinde ağrı kesici ve bakterileri yok edecek penisilin türü antibiyotikler kullanılır. Bu tedavi süresi 2 hafta kadardır. Kulak zarı akut iltihapta çizilmez. Çok nadir durumlarda yapılır. Akut iltihap, yeterli tedavi yapıldığında, herhangi bir soruna yol açmaz.
Kronik orta kulak iltihabının tedavisinde ilaç kullanımının yanında ameliyat gerekir. İltihap diğer dokulara yayılabilir ve kulak kemiklerini eritebilir. İşitme kaybına yol açabilir. Yayılma sonucu beyinde abse ya da beyin zarlarının iltihabı sonucu menenjit oluşabilir.
Seröz iltihapta da ilaç tedavisi kullanılır. Eğer bu tedaviye yanıt alınamazsa, basıncı azaltmak için yapılacak küçük bir ameliyatla, orta kulaktaki sıvı dışarı çıkarılır. Alerjinin yol açtığı iltihap varsa, doktorunuz bazı besinleri almamanızı önerebilir. Mutlaka tedavi edilmelidir. Çünkü işitme kaybına ya da orta kulaktaki keimlerde erimeye neden olabilir.
Enfeksiyonun ortadan kaldırılması ve/veya işitmenin tekrar kazanılması için orta kulak ameliyatları planlanabilir. Kulak zarındaki (genellikle komşu bölgeden alınan bir kas zarı kullanarak) deliğin kapatılması en sık gerçekleştirilen ameliyattır. Orta kulak iltihabı ameliyatlarında kulak zarı çizilir ya da tüp takılır. Kulak zarının delinmesiyle içerideki sıvı boşaltılır. Bazı durumlarda sıvının çok yapışkan olmasından dolayı, sıvı boşaltılamaz ve bu durumda kulak zarında delinen yere tüp takılır. Bu tüple orta kulağa hava geçmesi sağlanır. Kronik orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlar genel anestezi altında kulak arkasından kesik açılarak yapılır. Sıvı boşaltılır ve kulak zarındaki delik kapatılır.
Burun içinde kronik rahatsızlık yapan burun kemik eğriliği, allerji, burun eti, kronik sinüzit var ise, bu durumun ilk olarak tedavi edilmesi, havalanması daha düzgün bir orta kulak boşluğu sağlar, yapılacak orta kulak ameliyatının başarısını arttırır.
Bilgisayarlı tomografi/odiyolojik incelemeler KBB uzmanına yol gösterir. Genel anestezi altında yapılacak bu ameliyatlar, nadiren acil olarak da düşünülür. Kulak arkası kemikde şiddetli enfeksiyon, şiddetli başdönmesi, çok kötü kokulu akıntı, yüz felci, beyin absesi vb. sorunlar acil ameliyatı gerektirir.
Ameliyat yapılmazsa işitme kaybı artar ve günlük yaşamaı zorlaştırır. Akıntının fazla olmadığı, işitme kaybının çok az olduğu bazı vakalarda hemen ameliyata gerek yoktur. Fakat tersi bir durumda mutlaka ameliyat gereklidir.
Şunu unutmamak gerekir ki, ameliyatın yapılması hastalığın tekrarlamayacağı anlamına gelmez. Hatta iltihap devam edebilir.
